ШАТАХУУНЫ ҮНИЙН ШАХААНД ХЭР УДААН ТЭСЭХ БОЛ?

Нийгэм, Эдийн засаг

Иргэдийн өргөн хэрэглэдэг АИ-92 автобензиний үнэ литр тутамдаа 300 төгрөгөөр огцом нэмэгдсэн нь хэрэглэгчдэд дарамт, нийт эдийн засагт үнэ өсөх сэдэл болов. Өнөөдөр иргэдийн цалин, тэтгэвэр нэг ч төгрөгөөр нэмэгдээгүй. Гэтэл бензиний үнийн өсөлтийг дагаж өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүний үнэ өслөө. Зургадугаар сард улсын дундаж инфляц /хэрэглээний үнийн өсөлт/ 6.6 хувь, нийслэлийн хэмжээнд 7.1 хувьтай гарчээ. Инфляцын өсөлтөд мах махан бүтэгдэхүүн, түлш, тээврийн үнэ өссөн нь голлон нөлөөлөв. Монголд үнийн өсөлтөд хамгийн их нөлөөлдөг бүтээгдэхүүн бол мах, бензин. Нэгийг нь дотоодоосоо 100 хувь хангадаг, нөгөөг нь 100 хувь импортоор авдаг. Өөрөөр хэлбэл, дотоодын зах зээлээс хамааралтай махны үнийг зохицуулах боломж төрд бий. Харин гаднаас 100 хувь импортоор авч буй бензиний үнийг төрөөс удаан хугацаанд барихад бэрхшээлтэй. Монгол Улсын Засгийн газар бараг жил гаруй хугацаанд шатахуун импортлогчдод татаас өгч /онцгой албан татварыг тэглэх/, жижиглэнгийн шатахууны үнийг тогтвортой барьсан. Харин энэ оны хагас жилээс зах зээлийн үнэ рүү шилжүүлэх зам руу орж байгаа бололтой.

Үүнийгээ ч Засгийн газар болон АМГТГ өнгөрсөн хавраас хойш анхааруулж ирсэн. Ковид-19 цар тахлын эсрэг дархлаажуулалтад нийт хүн амын 60 хувь хамрагдах хүртэл АИ-92 автобензиний нөөцийг хадгалах замаар үнийг тогтвортой барина гэдгийг АМГТГ-ын Газрын тосны асуудал эрхэлсэн орлогч дарга Ц.Эрдэнэбаяр мэдэгдэж байсан билээ. Тиймээс шатахууны үнэ өсөх нь цаг хугацааны л асуудал байв.

Нөгөө талд гадаад зах зээлд газрын тосны үнэ буураагүй, брент төрлийн газрын тос нэг баррель нь 70 орчим ам.долларт хэлбэлзэж байна. Хилийн үнэ энэ он гарсаар байнга өсөлттэй байгаа учраас урт хугацаанд жижиглэнгийн үнийг тогтвортой барих боломжгүй юм.

Хилийн үнэ 

Цаашид бензиний үнэ өсөх эсэхэд хилийн үнэ хамгийн чухал нөлөөтэй. Жишээ, хамгийн өргөн хэрэглээний АИ-92 шатахууны үнийн 70 гаруй хувь хилийн үнэ ямар байхаас хамаардаг байна. Сүүлийн нэг жилд нефть бүтээгдэхүүний хилийн 2.4 дахин нэмэгджээ. АМГТГ-ын өнгөрсөн сард танилцуулсан мэдээллээр 2020 оны зургадугаар сард АИ-92 шатахуун тонн нь 292 ам.доллар байсан бол 2021 оны долдугаар сарын байдлаар 695 ам.доллар болж өсчээ. Харин жижиглэнгийн үнэ энэ хугацаанд 1400-1450 төгрөгт хэлбэлзэж байв. Засгийн газар АИ-92 автобензиний онцгой албан татварыг тэглэх, шатахуун импортлогчидтой зөвшилцөх замаар зах зээлд үнийг хянаж байсан гэсэн үг.

Энэ хугацаанд манай улсад шатахуун нийлүүлдэг хоёр хөршийн хэрэглэгчид нэг литр бензинийг 2000-3000 мянган төгрөгтэй дүйх үнээр худалдан авч байна.

#МонголынМэдээСонин 2021 оны долдугаар сарын 24. Бямба. №095 (5500)

#Дугаарын60мөр